Snel overprikkeld? Deze 4 handige tips helpen als je hoogsensitief bent

Een kantoortuin waarin iedereen door elkaar praat of een rumoerige lunchtafel met flink wat collega’s: jij kan je er snel onrustig door voelen. Voel je je regelmatig overprikkeld? En kunnen geluiden, licht of geuren je tot last zijn? Dan ben je misschien wel hoogsensitief. En nee, je bent hierdoor niet ongeschikt om te werken. Er zijn simpelweg wat tips die je helpen om beter met overprikkeling om te gaan. 

Ik begin maar meteen met een feitje: zo’n 15-20% van de bevolking is hoogsensitief. Je staat er dus absoluut niet alleen voor. 

Wat komt aan bod:

1. Wat betekent het om hoogsensitief te zijn?
2. Hoe herken je hoogsensitiviteit bij jezelf of bij anderen?
3. Welke voor- en nadelen heeft hoogsensitiviteit in werk en privéleven?
4. Wat hebben hoogsensitieve mensen nodig? 4 tips!
5. Meer hulp nodig? Volg een training Time Management
6. Conclusie
7. Veelgestelde vragen over hoogsensitief zijn

Wat betekent het om hoogsensitief te zijn?

Hoogsensitief, of ook wel HSP (highly sensitive person) is geen term die zomaar uit de lucht komt vallen. Het is bedacht door de Amerikaanse psychologe Elaine Aron. Er bestaan verschillende hoogsensitief-kenmerken, maar het overkoepelende kenmerk is dat je meer informatie uit de omgeving tot je neemt en die informatie ook diepgaander verwerkt dan gemiddeld. 

De betekenis van hoogsensitief: een hoogsensitief persoon reageert intenser op informatie en vindt het lastiger om prikkels los te laten. 

Let op: hoogsensitief is een persoonlijkheidskenmerk dat je vanaf je geboorte hebt. Als kind ben je dus al hoogsensitief. Het is geen aandoening of stoornis, maar puur een karaktertrek. Je herkent hoogsensitiviteit dus niet aan symptomen, maar aan kenmerken. Er bestaan geen medicijnen of behandelingen die hoogsensitiviteit laten verdwijnen, maar er zijn wél manieren om er mee om te leren gaan. 

Hoe herken je hoogsensitiviteit bij jezelf of bij anderen?

Geluiden moeilijk kunnen verwerken en snel overprikkeld raken… het zijn signalen die je misschien niet zo één, twee, drie bij jezelf of een ander kunt herkennen. Gelukkig zijn er meer manieren om hoogsensitiviteit bij jezelf of een ander op te merken. 

Wat zijn de kenmerken van een volwassen persoon die hoogsensitief is?

• Je kunt diep nadenken over kwesties.
• Je hebt vaker last van prikkels als geluid of licht dan anderen. Ook voel je spanningen goed aan.
• Je bent bedachtzaam. Je denkt na voordat je iets uitspreekt. 
• Je hebt een sterk rechtvaardigheidsgevoel. Jij hebt altijd de neiging om op te komen voor de underdog. 
• Je hebt veel oog voor detail.
• Je komt niet altijd goed tot je recht in grote groepen en daarna heb je tijd alleen nodig om bij te komen. 
• Je voelt zich soms overprikkeld of emotioneel uit balans. 

Misschien herken je je in sommige symptomen. Je bent bijvoorbeeld wél snel overprikkeld en emotioneel uit balans, maar hebt geen oog voor detail. Het kan zijn dat je dan overgevoelig bent, in plaats van hoogsensitief. Deze twee kenmerken worden vaak door elkaar gehaald, maar zijn volgens klinisch psycholoog Elke van Hoof twee verschillende dingen. 

Zeker weten dat je hoogsensitief bent? Dat kan met een hoogsensitief test. Van Hoof ontwikkelde een handige HSP-test die je antwoord geeft op die vraag. 

Zó test je of je hoogsensitief bent

Het kan heel bevrijdend zijn om een stempel op je gevoelens te drukken. Benieuwd? Beantwoord elke vraag eerlijk door een nummer te kiezen. Er bestaan geen juiste of onjuiste antwoorden. Dus, neem rustig de tijd om over je ervaringen na te denken.

Emotionele diepgang

1. Ik ervaar emoties intenser dan de meeste mensen.
2. Mijn emoties lijken niet sterker dan die van anderen.

Overprikkeling

1. Ik raak gemakkelijk overprikkeld door fel licht, harde geluiden of sterke geuren.
2. Ik merk niet snel dat ik overprikkeld raak door mijn omgeving.

Waarneming

1. Ik merk subtiele veranderingen in mijn omgeving snel op.
2. Ik ben meestal niet erg bewust van kleine details om me heen.

Diepe verwerking

1. Ik denk vaak diep na over mijn eigen gedachten en ervaringen.
2. Ik ga zelden in op diepgaande gedachten over mezelf.

Gevoeligheid voor stemmingen van anderen

1. Ik pik snel de stemmingen van anderen op en neem deze over.
2. De stemmingen van anderen hebben meestal geen invloed op mijn eigen gemoedstoestand.

Behoefte aan rust

1. Ik heb regelmatig behoefte aan tijd alleen om op te laden.
2. Ik voel me meestal energiek, zelfs na drukke sociale activiteiten.

Resultaten van de hoogsensitiviteit test

Tel het aantal 1’s en 2’s op om je score te ontdekken:

• Meer 1’s: Hoogsensitiviteit zou een kenmerk van jou kunnen zijn.
• Meer 2’s: Hoogsensitiviteit lijkt minder sterk aanwezig te zijn bij jou.

Let wel: deze test is slechts een indicatie en geen officiële diagnose. Heb je behoefte aan duidelijkheid? Overweeg dan om met een professional te praten voor een diepere analyse. 

Welke voor- en nadelen heeft hoogsensitiviteit in werk en privéleven?

Herken je je in de kenmerken van een hoogsensitief persoon? Misschien ben je dan wel in de veronderstelling dat je ‘pech’ hebt. Jij bent wel overgevoelig, maar een ander niet. Hoe oneerlijk is dat?

Stop met deze negatieve gedachtes. Niet omdat het je gemoedstoestand kan verpesten, maar ook omdat ze niet kloppen. 

Hoogsensitieve mensen ervaren ook heel veel voordelen die niet-hoogsensitieve mensen minder sterk ervaren. Kortom, er zijn flink wat voor- en nadelen, dus ik som ze voor je op. Want waar hebben hoogsensitieve mensen moeite mee? Welke mooie kanten zitten er aan hoogsensitief zijn? En hoe beïnvloedt hoogsensitiviteit relaties en samenwerking met anderen?

De voordelen van hoogsensitief zijn:

• Je voelt anderen héél goed aan. Hoogsensitieve mensen reageren sterker op emoties van anderen. Jij merkt vaak al dat er iets speelt bij een collega voordat diegene zelf iets zegt. Een skill die voor je omgeving heel bevrijdend kan zijn.
• Je ziet details die anderen missen. Dit is niet zomaar een feit, want uit hersenonderzoek van Prof. dr. van Hoof blijkt dat HSP’ers subtiele verschillen beter opmerken. En dat is extreem handig als je werkt in een beroep waarin nauwkeurigheid belangrijk is.
• Je verwerkt informatie diepgaander. Waar anderen snel over iets heen stappen, denk jij er net wat langer over na. Dat zorgt vaak voor doordachte beslissingen waar je collega’s niet zomaar op zouden komen. 
• Je werkt zorgvuldig en geconcentreerd. Uit een onderzoek van Friederike Gerstenberg blijkt dat hoogsensitieve mensen taken sneller en met minder fouten afronden, vooral als ze in een rustige omgeving werken. Oftewel, een hoogsensitief persoon die in een afgesloten ruimte aan een ingewikkeld stuk werkt, zal foutloos uit de bus komen. 
• Je hebt een groot rechtvaardigheidsgevoel. Jij wil dat dingen eerlijk gaan. Je zal nooit met de eer van een ander strijken (en neemt het ook op voor iemand wanneer dit een ander overkomt). Je bent daarom een betrouwbare en fijne collega.

Hoogsensitief zijn wordt vaak gezien als een zwakte. Vreemd eigenlijk, want wie subtiele signalen sneller oppikt, ziet ook eerder wat er echt speelt. In gesprekken, teams, beslissingen. #HSP #tijdwinst #mindset

— Tijdwinst.com (@tijdwinst) March 12, 2026

De nadelen (lees: uitdagingen) van hoogsensitief zijn:

• Je raakt sneller overprikkeld. We noemden ‘m al een paar keer, maar helaas is dit een kenmerk dat voortvloeit uit de preciesheid en focus van een hoogsensitief persoon. Na een drukke dag of een rumoerige vergadering voel je je eerder uitgeput dan opgeladen. Sterker nog, je kan er zelfs stress van krijgen. 
• Je bent gevoeliger voor veranderingen. Een werkdag vol onverwachte prikkels of een kantoortuin met veel geluid kan je flink uit balans brengen. Wat dacht je van een totaal ander systeem dan je gewend bent? Of een team dat plotseling volledig van samenstelling verandert? Jij wordt er niet blij van. 
• Je reageert intenser op emoties. Hoogsensitieve mensen reageren vaak sneller emotioneel, waardoor ze ook sneller vermoeid zijn. Eigenlijk best logisch, als je het zo opsomt. Maar prettig is het niet. 
• Je neemt snel te veel hooi op je vork. Omdat je betrokken bent en graag wilt helpen, loop je het risico over je grenzen te gaan. Je neemt de grenzen van een ander iets serieuzer dan die van jezelf. En op de lange termijn kan dat leiden tot stress of zelfs een burn-out.
• Je hebt behoefte aan structuur en rust. Zonder overzicht of pauzes voel je je al snel overprikkeld. Een duidelijke planning en genoeg oplaadtijd helpen je om in balans te blijven. Helaas loopt het leven niet altijd volgens plan, dus eh, vul zelf maar verder in… 

Dat klinkt af en toe best pittig, toch? Gelukkig kun je leren beter om te gaan met je hoogsensitiviteit. 

Wat hebben hoogsensitieve mensen nodig? 4 tips! 

Nu ik de voor- en nadelen (of uitdagingen) heb uitgelegd, wordt het tijd om een aantal tips and tricks te bespreken. Overprikkeld thuiskomen na een werkdag is voor niemand leuk en gelukkig zijn er genoeg manieren om dit te voorkomen. Nu de kantoortuin al op veel kantoren op z’n retour is, scheelt dat al een hoop prikkels. Gelukkig zijn er meer zaken die je als hoogsensitief persoon kan doen om te voorkomen dat je gebukt gaat onder stress.

Dus, hoe ga je om met overprikkeling of stress als hoogsensitief persoon?

1. Ontdek wat je overprikkeld maakt

Een van de kenmerken van hoogsensitiviteit is dat je diep over dingen kunt nadenken; over jezelf, anderen en wat er allemaal om je heen gebeurt. Zie deze skill als jouw voordeel. Je kunt hierdoor niet alleen ontdekken wat een ander nodig heeft, maar ook wat jij nodig hebt. Dit gaat je uiteindelijk helpen om weer tot rust te komen. 

Tip: Houd in de notities van je telefoon bij in welke situaties je je overprikkeld voelde.

Wat gebeurde er precies? En wat had je kunnen doen om het te voorkomen? Zo leer je stap voor stap herkennen waar jouw grenzen liggen. Dat maakt het makkelijker om prikkels voor te blijven, in plaats van er steeds van te moeten herstellen.

 

Dit bericht op Instagram bekijken

 

Een bericht gedeeld door Tijdwinst.com (@tijdwinst)

2. Geef je behoeften aan

Een gesprek met je werkgever inplannen om te vertellen dat je hoogsensitief bent: je krijgt er spontaan stress van. Volgens Esther Bergsma, auteur van het boek Het Hoogsensitieve Brein en zelf ook hoogsensitief, is het ook niet de meest verstandige oplossing. Zij stelt dat veel leidinggevenden niet bekend zijn met hoogsensitiviteit waardoor zo’n gesprek weinig verandering gaat brengen. 

Hoe leg je aan collega’s, leidinggevenden of vrienden uit dat je hoogsensitief bent zonder dat het verkeerd wordt geïnterpreteerd? Natuurlijk kan je je hoogsensitiviteit en de problemen waar je tegenaan loopt bespreken, maar kom zelf met ideeën om het probleem op te lossen. Jij weet dat namelijk als geen ander. 

Tip: Benoem dingen die jou concreet zouden helpen.

Denk aan: werken met een koptelefoon op, minder geklets of overleg in de kantoortuin of minder meetings die vlak na elkaar worden ingepland.

Vind je dit spannend om te zeggen? Knoop in je oren dat je niet gek of zeurderig bent. Nogmaals: 15-20% van de bevolking is hoogsensitief. Een aantal van je collega’s kampen mogelijk met hetzelfde probleem en zullen je dankbaar zijn als het wat minder gehorig wordt op de werkvloer. Ze durfden het gewoon zelf niet te vragen. 

3. Bewaak je eigen concentratie

Een collega die iets onnozels vraagt, een gesprek dat zich in de kantoortuin afspeelt (en waar jij niets mee te maken hebt): het komt niemands productiviteit ten goede. Elke keer dat je gestoord wordt, ervaar je een nieuwe prikkel. Of het nu is via een Teams-chat, WhatsApp-bericht op kantoor of over de telefoon.

Het is eigenlijk heel simpel: je wil voorkomen dat mensen je storen. Kortom, je moet je eigen concentratie bewaken. En dat doe je op de volgende manieren:

• Zet je telefoon op vliegtuigmodus. Het klinkt simpel, maar werkt wél. Wijs je collega’s erop dat jij met een focustaak bezig bent en even niet gestoord wil worden. Je zet je vliegtuigstand weer aan zodra de taak afgerond is. 
• Zet een noise-cancelling koptelefoon op. Zo kunnen anderen ook zien dat jij op dat moment niet gestoord wil worden. 
• Gebruik de Pomodoro-techniek. Zet een timer op 50 minuten en doe in dit tijdsbestek niets anders dan aan je taak werken. Ook hier is een koptelefoon of vliegtuigstand cruciaal. 
• Vraag je collega’s of leidinggevenden of je in plaats van meetings met veel collega’s een 1-op-1-gesprek kunt hebben. Zo kunnen zij voortaan hun bespreekpunten bewaren tot één meeting in plaats van voor elk wissewasje bij je aan te kloppen. Scheelt veel storen tussendoor en brengt jou en je collega’s meer productiviteit.

Die laatste is trouwens een handige tip uit het boek Elke Dag Om 15.00 Uur Klaar, dat nog meer fijne voorkom-stress-tips geeft.

4. Geef je grenzen aan

Heb je een collega die elk half uur wel een keer achter je bureau of op je computerscherm opduikt? Of een baas die graag de radio op het Foute Uur heeft staan? Schroom dan niet om je grenzen aan te geven. Dit is een belangrijke vorm van zelfzorg die je nodig hebt bij hoogsensitiviteit. Welke rol speelt zelfzorg bij het omgaan met hoogsensitiviteit? Een grote rol, want zo voorkom je dat je emmer overloopt en je uiteindelijk na een lange werkdag overprikkeld naar huis gaat en je gemoedstoestand verpest is. 

Tip: Bedenk dat mensen niet kunnen ruiken waar jij gespannen door raakt. Dat zal je zelf moeten aangeven.

Je kunt dit soort feedback prima op een nette manier brengen, bijvoorbeeld met de ik-ik-jij-methode. Bij die methode benadruk je wat iets met jou doet en ga je constructief het gesprek aan over wat je graag anders zou zien, in plaats van de ander van te beschuldigen.

Spannend? Dat hoeft het niet te zijn. Wanneer je dit op een rustige, kalme manier vraagt, zal je merken dat de ander begripvol reageert. 

Meer hulp nodig? Volg een training Time Management

Voel jij je vaak overweldigd door de prikkels om je heen? Wordt het hoog tijd om jouw hoogsensitiviteit te omarmen en in je voordeel te laten werken? Dan kan de intensieve 1-daagse training Time Management, waar we je tips geven om jouw hoogsensitiviteit te transformeren in een superkracht, een oplossing zijn. Ontdek hoe je kunt floreren in een wereld vol prikkels, zonder jezelf te verliezen.

Schrijf je vandaag nog in voor onze 1-daagse training en ontdek hoe jij jouw hoogsensitiviteit omtovert tot een superkracht.

Enne, is timemanagement een onderwerp dat jou interesseert? Lijkt het je geweldig om in minder tijd meer gedaan te krijgen? Volg Tijdwinst op Instagram of op Pinterest en ontdek hoe je jouw tijd en agenda beter bewaakt en daardoor meer werk gedaan krijgt zonder gestrest te raken.

Hoogsensitiviteit hoeft dus geen vloek te zijn

Hoogsensitief zijn, kent flink wat uitdagingen, maar heeft ook heel veel mooie kanten. Je voelt anderen goed aan, werkt nauwkeurig en denkt vaak net wat dieper na dan de rest. Tegelijkertijd is het logisch dat al die prikkels je soms te veel worden, zeker in een drukke werkomgeving. Gelukkig kun je daar iets aan doen. Door te ontdekken wat je overprikkelt, duidelijke grenzen te stellen en je behoeften bespreekbaar te maken, creëer je meer rust én ruimte voor jezelf. Dus, geef jezelf wat vaker de tijd om op te laden, plan bewust rustmomenten in en wees niet bang om aan te geven wat je nodig hebt. Je hoeft niet te veranderen, je hoeft alleen beter voor jezelf te zorgen.

Ghislen Nysten,
Senior trainer time management

Veelgestelde vragen over hoogsensitief zijn

• Wat is het verschil tussen hoogsensitief en verlegen of introvert zijn?

  Hoogsensitief zijn houdt in dat je prikkels minder gemakkelijk verwerkt. Je neemt meer waar, denkt langer na en voelt zaken intenser aan. Dat staat los van verlegenheid of introversie. Je kunt prima hoogsensitief én extravert zijn, zolang je maar genoeg oplaadtijd krijgt. Verlegenheid gaat meer over sociale spanning, terwijl hoogsensitiviteit vooral te maken heeft met hoe jouw brein informatie verwerkt.

• Is HSP een vorm van autisme?

  Nee, hoogsensitiviteit is geen vorm van autisme. Het is een persoonlijkheidskenmerk, geen diagnose of aandoening. Wel kunnen sommige kenmerken overeenkomen, zoals gevoeligheid voor prikkels. Het grote verschil zit in de sociale beleving: hoogsensitieve mensen voelen anderen juist sterk aan, terwijl mensen met autisme vaak moeite hebben met het herkennen van sociale signalen.

• Welke beroepen of werkomgevingen zijn vaak geschikt voor hoogsensitieve mensen?

  HSP’ers komen het best tot hun recht in rustige en gestructureerde omgevingen waar ze de ruimte krijgen om zich te concentreren. Denk aan beroepen waarin zorg, creativiteit of precisie belangrijk zijn. Dit zijn beroepen als coach, schrijver, ontwerper, therapeut, onderzoeker of dierenverzorger. Het allerbelangrijkste is: balans tussen uitdaging en rust.

Wie zijn wij? | Tijdwinst.com

Tijdwinst.com is een trainingsbureau dat gespecialiseerd is in slimmer (samen) werken. Daarvoor bieden we je diverse (online) trainingen aan. Van time management tot snellezen. Nieuwsgierig? Bezoek onze website of blogs en schrijf je snel in voor een van onze trainingen. 

Populaire trainingen: 

• 1-daagse training Time Management
• 1-daagse training Assertiviteit 
• 1-daagse training Gesprekstechnieken
• 1-daagse training Feedback geven
• 1-daagse training Effectief Thuiswerken
• 1-daagse training Snellezen, Mindmapping en Geheugentechnieken