door Redactie TIJDwinst.com
Slimme tips voor ieder druk bezet mens.

Tijdbesparende tip: leer snel lezen (maar wel zó:)

Je leestempo verhogen is een uitstekende manier om zowel sneller door je dossiers of teksten heen te gaan én om je tekstbegrip te verbeteren. Snelleescursussen zijn dan ook erg in trek, want daar leer je natuurlijk hoe je dat doet, dat snel lezen. Alleen, niet alle manieren werken. Wat wel? 30 jaar aan onderzoek verklapt het.

Kenniswerkers hebben baat bij snel lezen (alleen niet alles werkt)

Een groot deel van jouw werkdag bestaat uit lezen: het lezen (en beantwoorden) van mails en het lezen van jaarverslagen, dossiers, notulen en aantekeningen. Mocht er een manier zien waarop je daar sneller doorheen zou gaan, zou jij niet klagen! Nou, die is er: leren snel lezen! Een fantastische skill om onder de knie te krijgen, zeker wanneer je dagelijks een hoop leeswerk verzet. 

Alleen, niet alle snelleestechnieken werken. 

Tip: altijd haast en stress? Volg onze 1-daagse cursus time management!
Meer weten?

Neem bijvoorbeeld de snelleesmethode Rapid Serial Visual Presentation (of RSVP). Bij deze techniek springen woorden op een razend tempo één voor één op je scherm. Het is de bedoeling dat jij deze woorden leest. Doordat je jouw ogen op één punt concentreert hoef je hierdoor niet die “leesbeweging” met je ogen te maken. Je weet wel: die kleine sprongetjes die je ogen maken zodra je een zin leest. 

Een andere, minder bekende techniek, is de methode waarbij je de woorden in verschillende kleuren ziet. Dit zou het stemmetje in je hoofd – die wat “voorleest” – het zwijgen moeten opleggen. “Subvocalisatie” wordt het ook wel genoemd.

Beide methoden zijn bedoeld om jou sneller te laten lezen. Om je leestempo zó te verhogen dat je binnen een mum door de tekst heen gaat. Het enige probleem is dat ze niet werken. Beter nog: ze werken juist averechts. 

Want wanneer het op snel lezen aankomt, heb je niets aan short cuts of handige trucjes. Daarmee leidt je jouw brein heus niet om de tuin. Het doet er gewoon niet aan mee. Laat je dan ook zeker niet verleiden zo’n soort snelleescursus te volgen die bovenstaande technieken hanteert. Misschien ga je inderdaad wel vlugger door een tekst heen, wat er precies staat weet je niet.

En dat is toch wel zo’n beetje het belangrijkste principe waar het bij lezen om draait: begrijpen wat je zojuist las. Waarom anders een boek openslaan of een tekst lezen?

Hiermee zeggen we niet dat alle snelleescursussen weggegooid geld (en tijd) zijn. Zeker niet! Je moet alleen weten welke methoden wél en welke methoden niet werken. 

En dat hoef je zeker niet van ons aan te nemen. Met onze 1-daagse cursus Snellezen die wij geven, zijn we natuurlijk bevooroordeeld. Maar je kunt wel luisteren naar de wetenschap en de tal van studies die zij naar snel lezen hebben gedaan. Daar komt namelijk één unaniem antwoord naar voren:

snel lezen tip

Dit is hoe snel lezen wél werkt (zegt onderzoek)

Een onderzoek, uitgevoerd door 5 gerenommeerde psychologen, toont aan dat snel lezen het best werkt wanneer je werkt met technieken die overeenkomen met de werking van je brein; technieken die fysiek en psychologisch verklaarbaar zijn. 

Wat is hun conclusie?

“De factor die leessnelheid het sterkst bepaalt, is woord-identificatie. [..] Dat toont dat snel lezen nauw verbonden is met taal-verwerkingsvaardigheden, eerder dan oogbeweging controle.”

Ze bedoelen dus dat het verminderen van oogbewegingen – het doel van de RSVP-techniek – ten koste gaat van het woordbegrip. Het geeft je brein niet de kans de tekst juist te verwerken. Waardoor je uiteindelijk geen snars begrijpt van wat je zojuist las. 

Oké, wat werkt dan wel?

“Oefeningen die mensen helpen om woorden te identificeren en beter te begrijpen helpt snel lezen; gewoon visuele informatie sneller opnemen doet dat niet. [..] Als visuele informatie sneller binnenkomt dan het begrip-systeem kan verwerken, gaat de verhoogde snelheid alleen maar ten koste van het begrip.”

Inzetten op begrip, dus. Niet perse op het zo vlug mogelijk binnenkrijgen van woorden en zinnen, maar de woorden beter identificeren en begrijpen. Dát bepaalt of jouw poging tot snellezen succesvol is. Got it

Snel lezen volgens 4 wetenschappelijke conclusies

Maar hoe vergroot je dat dan? Zijn er manieren waarop je dat woordbegrip verbetert? Ook daar kwam de wetenschap met een antwoord. De 4 conclusies uit hun onderzoek, om je leessnelheid te verhogen zonder in te leveren op begrip:

1. Oogbewegingen bepalen de mate van regressie

Regressie is het teruglezen van woorden, zinnen of zelfs complete alinea’s om de interpretatie te herstellen. Met andere woorden: je hebt een paar zinnen gelezen, maar hebt niet echt het idee dat je begrijpt wat er staat. Je leest het daarom een keer opnieuw. 

Je doet dit in de hoop nu wel te snappen wat er staat, maar dit leesgedrag werkt juist averechts. Door de tekst opnieuw te lezen verlies je de structuur van de tekst uit het oog en verlaag je juist jouw tekstbegrip. 

Maar waardoor ontstaat die neiging? Wat bepaalt of je iets wel of niet de eerste keer snapt? Nou, wat jouw ogen waarnemen:

  • Woorden die bijvoorbeeld weinig voorkomen lees je vaak opnieuw omdat het brein die niet direct herkent. Denk aan het lezen van een droog, juridisch rapport of een roman met oud historisch taalgebruik. Weet jij veel wat “jammermoedig” of “strapatsen” is! 
  • Of woorden met een dubbele betekenis. Ook daarvan wil je brein zeker weten dat je het juist leest. Denk aan “kraan”, “bank” of “noodweer”.
  • Woorden waarvan de letters makkelijk door elkaar worden gehaald, verlagen ook het tekstbegrip. Woorden als “vlot” en “volt”, of “krap” en “krab”. 
  • En laten we ook niet het ‘Stroop-effect’ vergeten: de kleur van een woord verwart je brein zodanig dat je niet direct begrijpt wat er precies staat.

snel lezen tip

Om dit soort leesfouten (en dus regressie) te voorkomen, is het belangrijk dat jouw ogen soepeltjes over de tekst glijden. Zodat ze vooruit kunnen kijken en kunnen “anticiperen” op de woorden die komen. Maar ook zodat ze – wanneer ze één van de bovenstaande risicowoorden tegenkomen – in één milliseconde kunnen teruglezen. Het kost je amper tijd, maar verhoogt wel je tekstbegrip.

2. Subvocalisatie helpt en moet niet volledig worden uitgezet

Dat voorleesstemmetje waarvan vele snelcursussen claimen dat je die zoveel mogelijk moet terugdringen? Dat blijkt zeker niet de bedoeling. De klanken van wat je leest in je hoofd laten weerklinken zorgt er namelijk juist voor dat je beter begrijpt wat je leest. Het verhoogt je woordbegrip en daarmee het tekstbegrip, waardoor jouw leestempo ook toeneemt. 

Nu hoef je natuurlijk niet ieder woord volledig in je hoofd te “articuleren”. Maar enkele woorden laten weerklinken, is al voldoende. 

snel lezen tip

3. Voorkennis door scannen en skimmen is ontzettend nuttig

Het is logisch dat wanneer je voorkennis hebt je de tekst beter begrijpt. Lees je namelijk een tekst over een onderwerp dat compleet nieuw voor je is dan doe je er gewoon langer over. Ligt voor de hand.

Volgens de onderzoekers is dit dan ook hoe de Wereldkampioen Snel lezen Anna Jones een Harry Potter boek binnen 47 minuten uitlas. Ze had al voorkennis over het Harry Potter-universum en kon sommige zaken daardoor voorspellen.

En op zich is dat helemaal niet verkeerd. Indien jij al het een en ander van iets afweet voordat je een tekst snel leest; prima. Doe je ding. Het mag alleen geen techniek op zichzelf genoemd worden. Het is eerder een hulpmiddel. 

Door voor jou onbekende tekst vooraf te skimmen (er vluchtig doorheen lopen om te kijken waar de belangrijke delen zitten), geef je jezelf wat voorkennis. Hierdoor ga je er daarna sneller doorheen. Of zoals de onderzoekers zeiden:

“Effectief skimmen betekent slimme beslissingen maken over welke delen van de tekst zorgvuldig gelezen moeten worden.”

4. Lees meerdere woorden in één oogopslag

Je wat? Fovea: het gedeelte van een woord of zinsdeel waar jouw oog op focust. Het kerngedeelte is scherp, de paar letters (zo’n 7) eromheen wazig maar herkenbaar. 

Om het kerngedeelte sneller te registreren, en dus nog sneller door naar de volgende lettergroep te gaan, is het belangrijk om je ogen te begeleiden. Dat kan met je vinger, pen of marker. Zolang je maar het foveale kijkgebied, ongeveer een duimbreedte, bewust waarneemt. 

Door gedurende het lezen je blik op die manier te begeleiden, houd jij je focus bij die foveale zone. Zo ga je vlugger door de tekst, mét optimaal tekstbegrip. 

Tip: meld je nu aan voor onze tips per e-mail en ontvang gratis het e-book 'Beter Slapen, Slimmer Werken'

Wat je daarom voortaan doet

Of je nou vlugger door die stapels dossiers heen wilt gaan of je zomerlijstleest in een recordtempo wil afwerken: door je leessnelheid te verhogen, lukt dat. En hoe je die snelheid ook alweer omhoog krikte? Nou in ieder geval niet door populaire technieken als RSVP te gebruiken. Of door je subvocalisatie te onderdrukken. Of door gekleurde woorden te lezen. Dat werkt gewoon niet.

In plaats daarvan lees je op een manier die de natuurlijke aanleg van je brein ondersteunt:

  1. Je focust op oogbeweging zodat je misinterpretaties kan corrigeren en regressie voorkomt (of in ieder geval niet beperkt).
  2. Je laat woorden soms door je hoofd weerklinken omdat de klank van woorden en zinnen je tekstbegrip verhoogt. 
  3. Enige voorkennis doet ook wonderen, dus voordat je aan een tekst begint blader je even er doorheen. Kijken wat je te wachten staat.
  4. Last, but not least, houd tijdens het lezen rekening met het foveale gebied; het stuk van zo’n 7 letter waar je oog bewust op focust. Door je ogen te begeleiden met je vinger of een marker help je het de zinnen te volgen.

snel lezen tip

Dit in de praktijk oefenen?

Naast dat we een training Time Management verzorgen, bieden we ook een 1-daagse cursus Snellezen aan. Daar leer je bovenstaande (wetenschappelijk bewezen!) technieken waardoor je vlugger en efficiënter door je leeswerk heen gaat. We voegen er meteen een aantal handige geheugentechnieken en mindmap-methodes aan toe zodat je wat je leest ook daadwerkelijk onthoudt!

Ben je nou meer geïnteresseerd in het slimmer plannen van je leeswerk, zodat je er daadwerkelijk aan toekomt? En het niet telkens vooruitschuift? Of hoe je de taken, verantwoordelijkheden die uit dat leeswerk voortkomen nou zo optimaal mogelijk vastlegt? Volg dan onze 1-daagse cursus Time Management. Daar leren we je hoe je aan de hand van één waterdicht time management systeem als je werkzaamheden en verantwoordelijkheden plant.

Of volg ze allebei, indien je niet alleen sneller wil leren lezen maar ook efficiënter wil leren werken!

Lees alles over onze populaire 1-daagse open trainingen bij jou in de buurt

Lees alles over een 1-daagse in-company training bij jou op locatie

Mis geen enkele tip!
Meld je nu aan voor onze tips per e-mail en ontvang gratis het e-book 'Beter Slapen, Slimmer Werken'
Maximaal 2x per maand. Geen spam, beloofd!
© Copyright 1999 – - SRS Consulting B.V. / TIJDwinst.com B.V.
X